“`html
Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nde görev yapan Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, sigara bağımlılığının hâlâ toplumsal bir yanılgıya neden olduğunu belirtiyor. Dr. Taş, “Sigara yalnızca bir alışkanlık değil; beyin kimyasına etki eden, duygusal dengeyi bozan ve profesyonel yardım gerektiren bir bağımlılıktır” diyor.
“Sigara Beynin Kimyasını Olumsuz Etkiliyor”
Sigara bağımlılığının genellikle “irade zayıflığı” veya “istenirse bırakılır” gibi düşüncelerle hafife alındığını ifade eden Taş, bilimsel bulguların nikotinin beyinde güçlü bir bağımlılık döngüsü yarattığını gösterdiğini vurguluyor.
Dr. Pelin Taş, sigaranın beynin ödül mekanizması üzerindeki etkilerini şöyle açıklıyor:
“Sigara, beynin ödül sistemine doğrudan müdahale ederek dopamin salınımını artırmakta, bu da kısa süreli bir rahatlama ve keyif hissi yaratmaktadır. Ancak bu etki çok geçici. Zamanla, beyin nikotini ‘normal’ bir durum olarak değerlendirmeye başlar ve nikotin eksikliğinde huzursuzluk, gerginlik ve olumsuz duygular yaşanır. Bu durumda birey, sigarayı keyif almak için değil, yoksunluk semptomlarını bastırmak için içmeye devam eder. Bu da sigarayı bırakmayı zorlaştıran ana sebeptir.”
Toplumsal Normlar Bırakmayı Zorlaştırıyor
Sigara bağımlılığının yalnızca fiziksel değil, duygusal bir bağımlılık olduğuna dikkat çeken Dr. Taş, stres, kaygı ve yalnızlık gibi hislerin sigara içme arzusunu artırdığını dile getiriyor. “Sigara bırakıldığında kişi, bu duygularla baş etmeyi öğrenmek zorundadır. Gerçekte, kişi sadece nikotinden değil, sigarayı bir başa çıkma mekanizması olarak kullanmaktan da vazgeçmektedir. Bu sebeple, destek almadan bırakma çabaları genellikle başarısızlıkla sonuçlanır” diyor.
Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, sigara bağımlılığının diğer bağımlılıklardan farklı olarak “toplumda kabul görmesi ve kolayca ulaşılabilir olması” nedeniyle bırakma sürecini zorlaştırdığını belirtiyor.
İlk Hafta Kritik Dönemdir
Sigarayı bırakmak isteyenlerin ilk günlerde huzursuzluk, sinirlilik ve uyku problemleri yaşayabileceğini belirten Dr. Taş, “Bu belirtiler genellikle ilk 3–7 gün içinde en yoğun şekilde görülür ve zamanla azalır. Bu sürecin geçici olduğunu bilmek, bırakma motivasyonu için çok önemlidir” diyor.
“Bir Taneden Bir Şey Olmaz” Tuzağı
Dr. Pelin Taş, sigarayı bırakmadaki en büyük yanlışlardan birinin “bir taneden bir şey olmaz” düşüncesi olduğunu ifade ediyor ve şöyle devam ediyor:
“Bağımlılıkta ‘bir tane’ kavramı yoktur. Beyin, tek bir sigarayı bile eski bağımlılık döngüsünü yeniden başlatmak için yeterli bir sinyal olarak algılayabilir. Çoğu nüks bu düşünce ile başlamaktadır.”
Sigarayı Bırakma Yöntemleri: Kişiye Özel Çözümler
Dr. Taş, sigara bırakma sürecinde psikiyatrik yardımın ve kişiye özel yaklaşımların önemini vurgulayarak, uygulanabilecek yöntemleri şöyle sıralıyor:
- Nikotin Replasman Tedavileri: Nikotin bantları, sakızları gibi yöntemler, zararlı maddeler olmaksızın kontrollü nikotin alımını sağlar. Doğru kullanım, bırakma sürecini kolaylaştırır.
- Psikolojik Danışmanlık: Danışmanlık süreci, sigarayı içme motivasyonlarını belirleyerek baş etme becerilerini güçlendirir.
- İlaç Tedavileri: Bazı bireylerde nikotin bağımlılığı daha yoğundur ve ilaç tedavisi süreci yönetilebilir hale getirebilir. İlaç kullanımı mutlaka uzman kontrolünde olmalıdır.
Elektronik Sigara: Yeni Bir Bağımlılık Uyarısı
Dr. Pelin Taş, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin sigarayı bırakmada güvenilir bir yöntem olmadığını ve yeni bir nikotin bağımlılığına yol açabileceğini belirtmektedir. Uzun vadeli etkileri henüz tam olarak bilinmemektedir.
Sigarasız Bir Yaşamın Faydaları
Sigarayı bırakmanın hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı olumlu yönde etkilediğini ifade eden Dr. Taş, 9 Şubat Sigara Bırakma Günü’nün sigarayı bırakma kararı almak isteyenler için bir fırsat sunduğunu belirtiyor. “Bağlılık duygusu nedeniyle zorluk yaşamanız normaldir. Bir adım atmak, bilgi almak ve destek aramak oldukça önemlidir. 9 Şubat, bu yönde atılacak adımlar için iyi bir başlangıçtır” diyor.
“`
